De wet schrijft geen "toegankelijke website" voor, maar een norm: WCAG 2.1, niveau AA. In offertes en auditrapporten staat dat meestal afgekort als WCAG 2.1 AA. Voor overheden geldt die norm al sinds 2019. Sinds juni 2025 stelt de European Accessibility Act dezelfde eis aan webshops, banken en andere online dienstverleners.
Niveau AA is het middelste van drie conformiteitsniveaus in de WCAG-richtlijnen. De toegankelijkheidseisen voor je website komen daarmee neer op 50 succescriteria: de 30 van niveau A, plus de 20 van AA.
Dat laatste wordt wel eens over het hoofd gezien. AA is geen apart lijstje in plaats van A; het is inclusief niveau A. Je kunt niet alleen de 20 AA-criteria afvinken en de rest negeren.
50 criteria klinkt als veel, maar een criterium dat niet op jouw content slaat, geldt automatisch als behaald. Staat er bijvoorbeeld nergens een video op je site, dan hoef je ook niets te doen met ondertiteling of audiodescriptie. Zo staat het ook in Understanding WCAG, de toelichting van het W3C.
Understanding WCAG als e-book. Die toelichting behandelt elk succescriterium: wat het vraagt en hoe je het oplost. Versie 2.2 heb ik omgezet naar EPUB en PDF, zodat je erin kunt zoeken zonder de hele tijd te klikken. Engelstalig en gratis.
Niveau A, AA en AAA
Niveau A is de ondergrens. Zonder dit is je site voor een deel van je bezoekers gewoonweg onbruikbaar: afbeeldingen zonder tekstalternatief, formulieren die je niet met een toetsenbord kunt invullen, video zonder ondertiteling.
Niveau AA haalt de meeste drempels weg waar mensen met een beperking in de praktijk tegenaan lopen; contrast dat ook werkt met minder scherp zicht, een pagina die bruikbaar blijft als je flink inzoomt, foutmeldingen die je verder helpen.
Niveau AAA gaat verder dan voor een gemiddelde site haalbaar is. Dat zegt de WCAG zelf ook. AAA is niet bedoeld als eis voor een complete website; voor sommige inhoud zijn die criteria niet te halen zonder de inhoud zelf te veranderen.
Zo wordt AA vanzelf de norm. Niet als compromis, maar omdat het het hoogste niveau is dat je voor een hele site kunt eisen zonder onmogelijke dingen te vragen.
Voorbeelden van de AA-criteria
Ik licht er even 4 uit. Niet omdat de andere 16 er niet toe doen, maar omdat dit waarschijnlijk de problemen zijn die je het vaakst tegenkomt. En je kunt ze grotendeels zelf nagaan.
- Contrast van 4.5:1 tussen tekst en achtergrond, en 3:1 voor grote tekst. Dit is met afstand de meest voorkomende toegankelijkheidsfout op het web: WebAIM analyseert elk jaar een miljoen homepages, en al jaren struikelt ruim 80% hierover! Lichtgrijs op wit valt bijna altijd door de ondergrens, hoe rustig het ook oogt.
- Zichtbare focus. Navigeer je met de tab-toets, dan moet je kunnen zien waar de focus staat.
outline: nonezonder iets ervoor terug is de klassieker. - Reflow. Op een breedte van 320 pixels, of ingezoomd tot 400%, moet je pagina bruikbaar blijven zonder horizontaal te scrollen.
- Foutmeldingen die iets zeggen. Niet alleen "er ging iets mis", maar wát er mis is en hoe je het oplost.
Voor de eerste drie heb je niets nodig behalve je browser: een contrastchecker, de tab-toets, en je venster smal slepen. Beginnen met toegankelijkheid is minder ingewikkeld dan het klinkt.
Hoe je begint
Begin met een gratis tool. Bijvoorbeeld Lighthouse, deze zit al in Chrome onder de ontwikkelaarstools F12.Of je installeert axe DevTools als browserextensie. Allebei lopen ze een pagina na en geven ze je een lijst met wat er mis is.
Ze controleren alleen de criteria die zich automatisch laten toetsen, en dat is minder dan je hoopt, maar het is al een goede start om te zien waar je staat. De rest vraagt iemand die kijkt en test. Of een foutmelding duidelijk is, bijvoorbeeld. Of een alt-tekst klopt met wat de afbeelding op die plek betekent; en of die alt tekst überhaupt nodig is.
Loop je vast, of wil je weten wat er in jouw code moet gebeuren? Kijk dan bij website toegankelijk maken.